دوستان و دانشجویان

نمایش آنلاین حاضرین و اعضا

ما 7 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

ناب رایانه

ناب رایانه

باز خوانی مجدد قرآن

 

ژاک آگوستین برک (به فرانسوی: Jacques Augustin Berque ) جامعه‌شناس و اسلام‌پژوه فرانسوی و یکی از مترجمان قرآن به زبان فرانسوی.


ژاک برک که محققی لائیک است سعی داشت به فهم اعجاز نظم، زمان و حکمت در قرآن بپردازد.

او به ساختار ظاهری قرآن می‌پردازد. وی معتقد است گرچه قرآن در نظر ابتدایی پراکنده و بی‌نظم جلوه می‌کند، اما در پرتو یک نظم شگفت‌انگیز معنایی و باطنی سیر می‌کند. قرآن در حقیقت مجموعه چند ضلعی است که یک هسته مرکزی (یکتایی خداوند) آن را در برگرفته و تکرارهای قرآن نه تنها زائد نیست، بلکه دارای نظمی ترکیبی و متقارن است.

او با تحلیل معنی حکمت در قرآن به این نتیجه می‌رسد که شریعت و حقوق اسلامی از ویژگی‌های خاصی از جمله واقع‌گرایی و داشتن ابزار اجتهاد بهره می‌جوید و در نهایت، ویژگی‌های بیانی و اعجازی زبان قرآن را بررسی می‌کند.

یکی از آثار وی در باره قرآن کتابی است بنام " باز خوانی مجدد قرآن " که در واقع نتیجه پانزده سال تحقیقات وی می باشد که در قالب دو سخنرانی ارائه شده است.

اینک به هفت مطلب ازین کتاب دقت می کنیم:

1-توجه داشته باشیم که قرآن در مراحل نهایی تکامل انسانی حضور یافته است در حالی که کتب آسمانی پیشین در مراحل مقدماتی تکامل حضور داشته اند مانند تورات[وانجیل] که قرآن از میان دیگر کتب آسمانی به آن [ها] استناد می کند.

بازخوانی قرآن /پرفسور ژاک برک / ص 54

2-چرا که قرآن در برابر معجزۀ افسانه ای که مسیحیان مطرح می کنند، شگفتیها و زیباییهای طبیعت را قرارمی دهد که انسان ها به آن آزموده و وارسته می گردند (آیات7- 9)بدین سان براساس عقیدۀ اسلامی دورۀ نزول وظهور قرآن،دوره ای است که درآن ازمعجزه های مادی به معجزه های فکری وعقلانی واستقرایی رسیده ایم .

بازخوانی قرآن /پرفسور ژاک برک / ص 59

3-اسلام برای سرشت نخستین یا فطرت نقش بزرگی قایل شد و مبنای خود را نه بر جبر که بر یُسر یا سیر آزاد اندیشه قرار داد. در آیۀ 30 از سورۀ 30 آمده است: «پس تو ای پیامبر! رو به سوی آیین پاک و راست آور، آیین خدایی که سرشت انسان ها رابراساس آن آفرید،وهیچ دگرگونی در آفرینش خدایی نشاید...».روی هم رفته، آیین و قانونی که ریشۀ آیینی دارد تنها خلق و خوی آیینی را حیات دوباره می بخشد. قانون آیینی بدون اینکه سرشت آدمی را دگرگون کند آن را تکمیل می نماید.

بازخوانی قرآن /پرفسور ژاک برک / ص89

 

4-قرآن خود را یک رابطه معرفی می کند،قطعأ رابطه از نوعی دیگر و به گونه عمودی،یعنی رابطۀ خدا با انسان، از همین رو قرآن خود را بلاغ می خواند که می توان آن را رابطۀ قادر مطلق یا حتی رابطۀ مطلق نامید.

بازخوانی قرآن /پرفسور ژاک برک / ص 50

5-واژۀ دیگری که برای ما جالب تر است و حدود 28 بار در قرآن تکرار شده مصیر است که به جرئت می توان آن را تطوُّر[=دگرگون شدن،از حالی به حالی شدن یا: سیر تکاملی، تکامل تدریجی ] ترجمه کرد.

بازخوانی قرآن /پرفسور ژاک برک / ص 51

6-واژۀ طور که اگر اشتباه نکنم تنها یک بار در قرآن به کار رفته است. این واژۀ بسیار مهمی است که به معنای وَهله،مرحله و دوره آمده است.قرآن نخستین کتابی است که به این نظریه عینیت بخشیده،اندیشه ای که بعدها نظریۀ تطوّر (= Evolution ) از آن به دست آمد.ابن خلدون از این موضوع در [فلسفۀ تاریخ و جامعه شناسی] یک مرحلۀ قطعی ساخت و بدین سان این اندیشه در تفکر معاصر اهمیت بسیار یافت.

بازخوانی قرآن /پرفسور ژاک برک / ص 53

7-در قرآن چه تعداد حکم قانونمند وجود دارد؟ این پرسشی است که از دیرباز در اسلام مطرح بوده است.علاوه بر این،چیزی که اسلام و نیز ما را شگفت زده می نماید ایجاز متن قرآن در این باب است. ما قبلآ پیرامون تنوع شیوه های بیان قرآن سخن گفته ایم؛ شیوۀ طبیعت گرا، شیوۀ بیان عقوبت انسان ها، شیوۀ بلاغی، شیوۀ داوری و... را یاد آوری کردیم. باری! شیوۀ داوری با اختلاف زیادی کمترین عرصه را در قرآن دارد. به عنوان نمونه با این که بیش از 700 آیه در قرآن پیرامون جهان هستی آمده است، یکی از فقیهان متقدم به نام محمد بن عبدالله بن العربی که دیدگاه های فراوانی پیرامون این موضوع در کتابش احکام القرآن آورده حکم های قرآن را تنها 200 تا 500 حکم می داند.در برابر؛ تورات چه تعداد حکم دارد؟ 613 حکم، کلیسای کاتولیک چه تعداد حکم دارد؟ 2414 حکم! ملاحظه می شود که چه اختلاف شگفت انگیزی وجود دارد! از همین آغاز می توان نتیجه گرفت که این ایجاز قطعآ تصادفی نبوده است و دلیل آن روشن است چرا که قرآن فرد مومن یا فقیه را به ابتکارعمل و اجتهاد در زمینۀ قانون گذاری فرا می خواند.پاسخ شایسته این فراخوانی چیزی جز ابتکار عمل، آزادی ودرنهایت کوشش قاطع یا اجتهاد و تجدید نظر نیست.

بازخوانی قرآن /پرفسور ژاک برک / ص80

 

تمامی حقوق مطالب محفوظ است